میزان ویرانی جنگ را از زندگی زنان بفهمید

بیشتر این موارد در دو سال نخست جنگ ثبت شده‌اند؛ اما حتی پس از اجرایی‌شدن توافق آتش‌بس در یک سال پیش، زنان و دختران همچنان کشته یا مجروح می‌شوند. از اکتبر ۲۰۲۵ تاکنون، ۲۷۷ زن و دختر دیگر در غزه جان باخته‌اند. پشت هر عدد، زندگی انسانی قرار دارد؛ زنانی با آرزوها و اهداف شخصی، مادرانی که از فرزندانشان مراقبت می‌کنند و دختران، همسران و دوستانی که در زندگی خانواده و جامعه خود نقش دارند.

به گزارش نهاد زنان سازمان ملل متحد در کشورهای عربی، این نهاد با مادر امانی گفت‌وگو کرد؛ زنی ۳۵ ساله، روان‌شناس و مادر چهار فرزند که در حمله هوایی، همراه با فرزندانش کشته شد. مادر امانی می‌گوید دخترش آرزو داشت بزرگ‌شدن فرزندانش را ببیند و آینده‌ای را در کنار آن‌ها بسازد. او تأکید می‌کند که نمی‌خواهد تمام زندگی دخترش به روزی خلاصه شود که در آن جان باخت. مادر امانی می‌گوید: «ما می‌خواهیم جهان بداند امانی در زندگی‌اش چه کسی بود؛ زنی فلسطینی و بلندپرواز، مادری فداکار و روان‌شناسی که زندگی را دوست داشت و در زندگی دیگران تأثیر مثبتی گذاشت.»

در سه سال گذشته، ارتش اسرائیل بیش از ۱۵۰ دستور تخلیه و جابه‌جایی صادر کرده است. در پی این دستورات، حدود یک میلیون زن و دختر ناچار به ترک خانه‌های خود شده‌اند. امروز تقریباً تمام زنان و دختران غزه آواره‌اند و بیشتر آن‌ها در چادرها یا میان ویرانه‌های خانه‌هایشان زندگی می‌کنند.

هیام یکی از این زنان است. او هماهنگ‌کننده برنامه‌های مرکز امور زنان در غزه است؛ مرکزی که از شرکای نهاد زنان سازمان ملل متحد به شمار می‌رود و حمایت‌های حیاتی از زنان و دختران این منطقه ارائه می‌دهد. هیام اکنون در چادر زندگی می‌کند و آرزوهایش به ابتدایی‌ترین نیازهای زندگی محدود شده است: دیواری برای تکیه‌دادن، دری برای بستن و اطمینان از امنیت خانواده و همکارانش.

جنگ همچنین ساختار خانواده‌ها را تغییر داده است. طی سه سال گذشته، تعداد زنانی که سرپرستی خانواده را بر عهده دارند، دو برابر شده است. اکنون از هر چهار خانواده در غزه، یک خانواده با سرپرستی زن اداره می‌شود. این زنان اغلب در شرایط فقر شدیدتر و آوارگی‌های مکرر، مسئولیت تأمین معاش و مراقبت از خانواده را بر عهده دارند؛ آن هم در حالی که منابع و امکاناتشان روزبه‌روز محدودتر می‌شود.

نور یکی از این زنان است. خانه‌اش ویران شده و همسرش که پرستار است، بازداشت شده است. او از زمان بازداشت همسرش تاکنون هیچ خبری از او ندارد و نه او را دیده و نه صدایش را شنیده است. نور می‌گوید گاهی چنان در افکار خود غرق می‌شود که حتی توان پاسخ‌دادن به فرزندانش را هم ندارد.

سازمان‌های زنان برای زنان، دختران و خانواده‌هایشان حکم شریان حیاتی را دارند؛ اما کاهش بودجه‌ها، توان این سازمان‌ها را برای ارائه خدمات به نیازمندان تهدید می‌کند.

نهاد زنان سازمان ملل متحد در نظرسنجی از ۱۴ سازمان زنان فعال در غزه و کرانه باختری اشغالی دریافت که ۱۳ سازمان اعلام کرده‌اند از زمان موج کاهش بودجه‌های بخش کمک‌رسانی در سال ۲۰۲۵، نیازهای زنان و دختران افزایش یافته است. همین تعداد از سازمان‌ها نیز گفته‌اند دیگر توان پاسخ‌گویی به این نیازها را ندارند.

پیامدهای این کمبود منابع مستقیماً بر زندگی زنان و دختران تأثیر گذاشته است؛ به‌طوری‌که نزدیک به دوسوم سازمان‌های بررسی‌شده ناچار شده‌اند نام زنان و دختران نیازمند را در فهرست انتظار قرار دهند یا ارائه خدمات به آن‌ها را به‌طور کامل متوقف کنند.

تمام سازمان‌های شرکت‌کننده در این نظرسنجی از افزایش خشونت علیه زنان، فقر و وخامت وضعیت سلامت روان از سال ۲۰۲۵ خبر داده‌اند. همچنین ۱۳ سازمان از مجموع ۱۴ سازمان، از افزایش ازدواج کودکان گزارش داده‌اند.

نهاد زنان سازمان ملل متحد در غزه حضور میدانی دارد و با سازمان‌های تحت مدیریت زنان و نهادهای فعال در حوزه حقوق زنان همکاری می‌کند تا کمک‌های حیاتی و خدمات اساسی را به افرادی برساند که بیش از همه به آن‌ها نیاز دارند. این نهاد همچنین تجربه‌ها و دیدگاه‌های زنان و دختران غزه را ثبت می‌کند و از آموخته‌های خود برای کمک به طراحی پاسخی بشردوستانه بهره می‌گیرد که نیازهای آنان را به‌درستی منعکس کند و پاسخ‌گوی این نیازها باشد.

آنچه در غزه مشاهده می‌شود، ابعاد گسترده رنج جمعی و عمق درد و فقدان است؛ اما در کنار آن، پایداری و قدرت زنانی نیز دیده می‌شود که بارهایی سنگین‌تر از توان انسانی خود را به دوش می‌کشند؛ بارهایی که هیچ زنی نباید ناچار به تحمل آن‌ها باشد. این زنان همچنان برای تأمین معاش خانواده‌هایشان تلاش می‌کنند، می‌کوشند زندگی را در جریان نگه دارند، به جزئیات روزمره‌ای چنگ می‌زنند که اندکی از حس عادی‌بودن زندگی را حفظ می‌کند و هم‌زمان، بازسازی آنچه را از دست داده‌اند، آغاز می‌کنند.

نهاد زنان سازمان ملل متحد در پایان خواستار اجرای کامل توافق آتش‌بس در غزه، احترام به حقوق بین‌الملل، تضمین پاسخ‌گویی در قبال نقض قوانین و حمایت از زنان و دختران شده است.